' मटकी ' - एक आरोग्यदायी कडधान्य.

आहारशास्त्रानुसार आहारात कडधान्यांना खूपच मोलाचे स्थान आहे. या कडधान्यांमध्ये हरभरा , मूग,

मसूर ,उडीद ,तूर ,राजमा ,मटकी ,चवळी ,वाटाणे , इत्यादी अशा प्रकारच्या डाळींचा समावेश होतो. 

यापैकी मटकी या कडधान्याची माहिती पाहणार आहोत.

• मटकी • 

Class - कडधान्य (Pulses / Legumes)

English name -    Moth Bean

Classical name-  Vigna aconitifolia

आकार - मटकीची शेंग ही लहान आकाराची असते.

  रंग -      मटकीची दाने तपकिरी रंगाची असतात.

 

समाविष्ट घटक - मटकी मध्ये  प्रथिने, फायबर, जीवनसत्वे यासह मॅग्नेशियम, लोह आणि पोटॅशियम ही अत्यंत महत्त्वाची खनिजे असतात.

आढळ - कोरड्या हवामानात आणि कोरडवाहू शेतीत सुद्धा मटकीचे पीक घेतले जाते.

उपयुक्तता - शाकाहारी लोकांसाठी प्रथिनांचा उत्तम पर्याय म्हणून मटकीकडे पहिले जाते.

मटकीचे आरोग्य विषयक फायदे  -

• मटकी हे कडधान्य रक्तातील कोलेस्ट्रॉल कमी करून  रक्त सुधारून हृदयाच्या आरोग्याला साहाय्य करते.

• रक्ताभिसरण आणि रक्तदाब यावर नियंत्रण ठेवण्यास ही  मटकी मदत करते.

•  धमण्या स्वच्छ व निरोगी ठेवून हृदयाचा धोका कमी करण्यास मटकी मदत करते.

• मटकी या  कडधान्यात फायबर, मॅग्नेशियम याशिवाय उच्च दर्जाचे प्रथिने, पोटॅशियम आणि फोलेट  असल्यामुळे  एलडीएल कोलेस्ट्रॉल  सद्धा कमी करण्याची  क्षमता मटकी ठेवते.

• मटकीतील पोटॅशियमची रक्तदाब व्यवस्थित करतो, यामुळे हृदय आणि रक्त वाहिन्यासंबंधी रोगावर सकारात्मक  लाभ मिळतो. 

• मटकी मधील एंटीऑक्सीडेंट  या गुणधर्मामुळे ताण - तणाव तसेच जळजळ कमी करण्यास साहाय्य मिळते.

•  मटकी रात्रभर भिजवल्याने व नीट शिजवल्याने पचनक्रिया सुधारण्यास साहाय्य होते .

• मोड आलेली मटकी खाल्ली तर तिचे अधिक चांगले लाभ मिळतात .

मटकी वापरून बनवले जाणारे खाद्य पदार्थ -

1. मटकी उसळ 

2. मिसळ पाव 

3. मटकीची भाजी 

4. अंकुरित मटकी सॅलड 

अफ्रिकन चित्ता भारतात....पहा लिंक

https://informationsupport11.blogspot.com/2025/07/blog-post_20.html